Hoe werkt de dwangsom bij niet tijdig beslissen?
Wettelijk kader: Algemene wet bestuursrecht, artikelen 4:17 tot en met 4:20. Deze regeling is landelijk en geldt hetzelfde voor UWV, gemeenten en andere bestuursorganen.
1. Er geldt een beslistermijn
Een bestuursorgaan moet binnen een bepaalde termijn op je aanvraag beslissen. Staat die termijn in een bijzondere wet, dan geldt die. Anders geldt de hoofdregel van de Awb: een redelijke termijn, in ieder geval binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag.
- Aanvraag zonder eigen wettelijke termijn. Acht weken.
- Bezwaarschrift. Zes weken na afloop van de bezwaartermijn, of twaalf weken als er een bezwaarschriftencommissie adviseert. Verdaging met zes weken is mogelijk.
- Wmo-maatwerkvoorziening. Zes weken onderzoek, daarna twee weken om te beslissen.
Het bestuursorgaan mag de termijn opschorten, bijvoorbeeld als het je om aanvullende gegevens vraagt. De klok staat dan stil zolang jij aan zet bent.
2. De termijn verstrijkt: er moet in gebreke worden gesteld
Is de termijn voorbij en heb je niets gehoord? Dan gaat de dwangsom niet vanzelf lopen. Het bestuursorgaan moet eerst schriftelijk in gebreke worden gesteld. Dat is een brief of e-mail waarin staat dat de beslistermijn is verstreken en waarin om een besluit wordt gevraagd. Bij ons schrijven en versturen wij die brief.
Bewaar het bewijs van verzending. Stel niet te vroeg in gebreke: een ingebrekestelling vóór het einde van de beslistermijn is prematuur en telt niet mee. Wacht ook niet te lang: wordt er onredelijk laat in gebreke gesteld, dan vervalt het recht op de dwangsom.
3. Het bestuursorgaan krijgt twee weken
Na ontvangst van de ingebrekestelling heeft het bestuursorgaan twee weken om alsnog te beslissen. Komt het besluit binnen die twee weken, dan is geen dwangsom verschuldigd. Blijft het besluit uit, dan is de dwangsom vanaf de dag daarna van rechtswege verschuldigd, dus automatisch.
4. De dwangsom loopt op, maximaal 42 dagen
| Periode | Per dag | Totaal |
|---|---|---|
| Dag 1 tot en met 14 | € 23 | € 322 |
| Dag 15 tot en met 28 | € 35 | € 490 |
| Dag 29 tot en met 42 | € 45 | € 630 |
| Maximum | € 1.442 |
Bedragen uit art. 4:17 lid 2 Awb.
Na 42 dagen stopt de teller. Komt het besluit eerder, dan telt de dwangsom tot en met de dag vóór de bekendmaking van dat besluit.
5. Vaststellen en betalen
Het bestuursorgaan moet de verschuldigdheid en de hoogte van de dwangsom uit zichzelf vaststellen bij beschikking, binnen twee weken na de laatste dag waarover de dwangsom verschuldigd was (art. 4:18 Awb). Gebeurt dat niet, dan vorderen wij het bedrag. Blijft ook het besluit op je aanvraag uit, dan kun je beroep instellen bij de rechtbank wegens niet tijdig beslissen (art. 6:12 Awb). De rechter kan het bestuursorgaan dan een termijn stellen met een eigen dwangsom.
Wanneer is er géén dwangsom?
- Je bent geen belanghebbende bij het besluit.
- Je aanvraag is kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond.
- Er is onredelijk laat in gebreke gesteld.
- De aanvraag is buiten behandeling gesteld, want dat is ook een besluit.
- Het gaat om een verzoek op grond van de Wet open overheid.
- Het gaat om een asielaanvraag.
In die gevallen is de route naar de rechter vaak nog wel open. Twijfel je? Laat het ons beoordelen.